του π. Αντωνίου Καλλιγέρη, Master θεολογίας Α.Π.Θ., Δ/ντής Γραφείου Νεότητος Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών
Σάββατο 29 Μαρτίου 2003
Η εισήγηση αυτή έχει σαν στόχο να διαλεχθεί με τα θέματα που θέτουν οι μητέρες μας, οι σύζυγοι μας, οι αδελφές μας, οι θυγατέρες μας και αφορούν στη σχέση τους με την Εκκλησία με επίκεντρο το φύλο τους.
Γιατί δεν μπορούν οι γυναίκες για παράδειγμα να εισέλθουν στο ιερό βήμα; Γιατί δεν μπορούν να λατρεύσουν το Θεό, κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως; Είναι ακάθαρτες τότε; Ποια είναι η εικόνα που έχει η Εκκλησία μας για τη λεχώνα ή για τη γυναίκα που απέβαλε και πως την αντιμετωπίζει;
Αυτό οφείλεται σε δυο γεγονότα που τα υποτιμάμε συνήθως αλλά είναι πολύ σοβαρά και συνεχώς είναι ενώπιόν μας: α) Στο διάλογο Εκκλησίας-κόσμου. Ο κόσμος θέτει συνεχώς ζητήματα που, ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό, δεν συζητιούνται με τη βάση τη σκέψη των Πατέρων μας β) Στη δυναμική του πολιτισμού και των ιστορικών -κοινωνικών συνθηκών. Οι δυο αυτοί άξονες δημιουργούν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει και κινείται κάθε εκκλησιαστική κοινότητα.
Για το λόγο αυτό ενώ η Εκκλησία μας διακηρύττει με το στόμα του Απ.Παύλου “Ουκ ένι άρσεν ή θύλυ? πάντες γαρ υμείς είς εστε εν Χριστώ Ιησού” (Γαλ., 3, 26-29), μοιάζει να αντιφάσκει τελικά, όταν η γυναίκα αντιμετωπίζεται ως υποδεέστερη του άνδρα.
2. Διαβάζοντας τα κείμενα των Πατέρων και τις συλλογές των ιερών κανόνων και γνωρίζοντας καλά τις επικρατούσες τότε ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι:
α. Στο ιερό βήμα κατά τη διάρκεια του σαραντισμού ο ιερέας μπορούσε να εισαγάγει όλα τα βρέφη και των δυο φύλων.
β. Στο ιερό βήμα, σύμφωνα με τον λθ’ κανόνα της ΣΤ’ Οικουμενικής Συνόδου, δεν μπορεί να εισέλθει κανείς, παρά μόνο ο ιερέας. Σε αυτό εισέρχονται άνδρες και γυναίκες όταν έχουν συγκεκριμένη διακονία.
γ. Οι ευχές της α’ ημέρας και του σαραντισμού, η ευχή σε γυναίκα που αποβάλλει, όπως και η πρακτική της απομάκρυνσης από την κοινή λατρεία και το Ναό των γυναικών κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, πρέπει να ξανασυζητηθούν με θεολογικά και εκκλησιολογικά κριτήρια, καθώς η επιφανειακή ανάγνωση των κειμένων φανερώνει λαθεμένο προσανατολισμό.
3. Θα ήταν ίσως άστοχο εάν πίσω από τα ερωτήματα για την ποιμαντική αντιμετώπιση της γυναίκας από την Εκκλησία δεν βλέπαμε μερικά σπουδαία, κατά την άποψή μας, ζητήματα. Για παράδειγμα αναφέρουμε τη σχέση εξουσίας-διακονίας, την αντίληψη για το σώμα στην ορθόδοξη παράδοση, τη σχέση ιερού – βέβηλου, κ.ά.
4. Τέλος είναι αναγκαίο να επισημανθεί ότι η Εκκλησία δεν πρέπει να περιορίσει το ενδιαφέρον της μόνο στις γυναίκες εκείνες που διατηρούν μαζί της μια ζώσα σχέση (επιφανειακή ή όχι δεν μας αφορά εδώ)? ούτε να θεωρήσει ως κυρίαρχα προβλήματα της σύγχρονης γυναίκας αυτά που προαναφέραμε, όπως φαίνεται να πιστεύει ο εσωστρεφής “εκκλησιαστικός” χώρος.
Βιογραφικό του π. Αντωνίου Καλλιγέρη
Ο π. Αντώνιος Καλλιγέρης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και σε μεταπτυχιακό επίπεδο στο Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, απ’ όπου το 2000 έλαβε Μεταπτυχιακό Τίτλο Ειδίκευσης στην Ποιμαντική από τον τομέα Ηθικής και Κοινωνιολογίας. Από το 1992 είναι παντρεμένος με την Αικατερίνη Κωστοπούλου και είναι πατέρας 4 παιδιών. Επίσης από το 1999 είναι Διευθυντής του Γραφείου Νεότητος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.
